TỪ MÙA THU ĐỘC LẬP ĐẾN KHÁT VỌNG XÂY DỰNG QUÊ HƯƠNG QUẢNG NGÃI TRONG KỶ NGUYÊN VƯƠN MÌNH CỦA DÂN TỘC

             Mỗi mùa Thu tháng Tám về, ký ức về mùa Thu Độc lập lại khơi dậy niềm tự hào, ý chí quật cường và khát vọng làm chủ vận mệnh dân tộc. Cách mạng Tháng Tám năm 1945 và Quốc khánh 2/9 mở ra kỷ nguyên mới của dân tộc – kỷ nguyên độc lập dân tộc gắn liền với chủ nghĩa xã hội; những giá trị ấy, qua 81 năm, vẫn là nguồn sức mạnh tinh thần to lớn của toàn Đảng, toàn dân, toàn quân. Trong dòng chảy lịch sử ấy, dưới sự lãnh đạo của Đảng bộ tỉnh, lực lượng cách mạng và Nhân dân Quảng Ngãi đã nắm bắt thời cơ, đồng loạt đứng lên giành chính quyền, góp phần vào thắng lợi chung của Cách mạng Tháng Tám. Từ dấu mốc lịch sử ấy, qua 81 năm xây dựng, chiến đấu và phát triển, các thế hệ người Quảng Ngãi đã không ngừng cống hiến, hy sinh, vun đắp truyền thống, xây dựng quê hương ngày càng phát triển, cùng cả nước viết tiếp những trang sử vẻ vang của dân tộc.

Mùa Thu 1945 - dấu son bản lĩnh và ý chí cách mạng của Quảng Ngãi

Trong dòng chảy hào hùng của Cách mạng Tháng Tám năm 1945, quân và dân Quảng Ngãi đã có những đóng góp quan trọng vào thắng lợi của Cách mạng Tháng Tám, làm phong phú thêm thực tiễn và nghệ thuật khởi nghĩa cách mạng. Trong đó, một trong những bước tạo đà quan trọng là Cuộc khởi nghĩa Ba Tơ - cuộc khởi nghĩa từng phần đầu tiên trong cả nước nổ ra và giành thắng lợi trọn vẹn. Từ Ba Tơ, ngọn lửa cách mạng được lan tỏa, phong trào quần chúng phát triển mạnh mẽ, thế và lực cách mạng từng bước được củng cố, tạo tiền đề để khi thời cơ xuất hiện, toàn dân có thể nhất tề đứng lên.

Cuộc Tổng khởi nghĩa Tháng Tám năm 1945 ở Quảng Ngãi diễn ra sớm và giành thắng lợi nhanh chóng. Từ ngày 14/8/1945, phong trào khởi nghĩa đã bùng lên và đến ngày 16/8/1945, chính quyền hoàn toàn thuộc về Nhân dân. Đây là cuộc đấu tranh diễn ra trong điều kiện đặc biệt quyết liệt, khi quân Nhật chưa hoàn toàn buông súng, lực lượng cách mạng phải trực tiếp đối mặt với nhiều trận chiến đấu tại Sa Huỳnh, Mỏ Cày, Châu Ổ, Xuân Phổ... Phát huy ý chí kiên cường, vận dụng linh hoạt các hình thức đấu tranh, kết hợp giữa chiến đấu, mưu lược và đàm phán với sức mạnh của quần chúng, lực lượng cách mạng đã nhanh chóng làm chủ tình hình. Đến đêm 16/8/1945, chính quyền đã hoàn toàn về tay Nhân dân, mở ra bước ngoặt lịch sử đối với phong trào cách mạng trên quê hương Quảng Ngãi.

Tinh thần ấy còn được nối dài từ vùng đồng bằng đến miền núi, từ Ba Tơ đến Kon Tum và các địa bàn Tây Nguyên. Tại Kon Tum, khi quân Nhật rút chạy, bộ máy chính quyền tay sai nhanh chóng rệu rã, tạo điều kiện để phong trào quần chúng dâng lên mạnh mẽ. Được sự hỗ trợ của lực lượng cách mạng từ Gia Lai và sự phối hợp chặt chẽ của các lực lượng tại chỗ, cuộc khởi nghĩa giành chính quyền ngày 25/8/1945 diễn ra nhanh chóng tại tỉnh lỵ và các địa bàn Đăk Tô, Đăk Glei, Kon Plông. Ngày 28/8/1945, hàng nghìn người dân tập trung dự cuộc mít tinh chào mừng Ủy ban nhân dân cách mạng lâm thời tỉnh ra mắt, khẳng định thắng lợi của chính quyền cách mạng trên vùng đất Kon Tum.

Từ truyền thống cách mạng đến một Quảng Ngãi mới

Từ nền tảng được hun đúc qua những năm tháng đấu tranh cách mạng, Quảng Ngãi bước vào chặng đường phát triển hôm nay với một vị thế, quy mô và yêu cầu hoàn toàn mới. Những đổi thay của Quảng Ngãi hôm nay không chỉ được đo bằng những con số tăng trưởng, mà còn thể hiện ở năng lực kết nối các nguồn lực, mở rộng dư địa phát triển, nâng cao chất lượng hạ tầng và từng bước hình thành một nền kinh tế có sức cạnh tranh cao hơn.

Những thành quả ấy là kết tinh của truyền thống cách mạng, ý chí tự lực, tự cường và nỗ lực bền bỉ của Đảng bộ, chính quyền, quân và Nhân dân qua nhiều thế hệ. Đó là thúc đẩy các ngành kinh tế theo hướng nâng cao chất lượng và giá trị; từng bước hình thành nền công nghiệp hiện đại, ứng dụng công nghệ tiên tiến, giảm tác động đến môi trường; chuyển mạnh sang nền nông nghiệp sinh thái, hiệu quả; đồng thời phát huy lợi thế biển, đảo, vùng núi và bản sắc văn hóa để tạo thêm những sản phẩm du lịch đặc trưng, có sức cạnh tranh.

Năm 2025, GRDP của tỉnh đạt 92.348 tỷ đồng, tăng 10,02% so với năm trước; khu vực công nghiệp - xây dựng tăng 14,85%. Sáu tháng đầu năm 2026, GRDP ước đạt hơn 74.380 tỷ đồng, tăng 8,55% so với cùng kỳ; công nghiệp - xây dựng tăng 11,31%, dịch vụ tăng 8,86%. Tỉnh đang phấn đấu đạt tốc độ tăng trưởng GRDP 9% trong năm 2026, tạo nền tảng hướng tới mục tiêu tăng trưởng hai con số giai đoạn 2026-2030.

Đặc biệt, sau sắp xếp đơn vị hành chính và một năm vận hành mô hình chính quyền địa phương 2 cấp, Quảng Ngãi đang đứng trước một không gian phát triển mới. Đây không chỉ là sự mở rộng về địa giới, mà quan trọng hơn là sự mở rộng về tầm nhìn, tư duy và phương thức tổ chức phát triển. Không gian hành chính mới phải được chuyển hóa thành không gian kinh tế mới; sự thay đổi về địa giới phải đi cùng sự thay đổi về tư duy; tinh gọn bộ máy phải gắn với nâng cao hiệu lực, hiệu quả; phân cấp, phân quyền phải đi đôi với trách nhiệm; chuyển đổi số phải trở thành phương thức nâng cao chất lượng quản trị và phục vụ Nhân dân.

Quy mô không gian mới đồng thời đặt Quảng Ngãi trước một yêu cầu cao hơn về tốc độ và chất lượng phát triển. Nghị quyết Đại hội đại biểu Đảng bộ tỉnh lần thứ I, nhiệm kỳ 2025-2030 xác định mục tiêu đến năm 2030 đưa Quảng Ngãi trở thành tỉnh phát triển khá, giữ vai trò là cực tăng trưởng quan trọng của khu vực miền Trung - Tây Nguyên, với tốc độ tăng trưởng GRDP bình quân từ 10%/năm trở lên. Để biến mục tiêu ấy thành hiện thực, lợi thế về quy mô phải được chuyển thành lợi thế về năng suất; tiềm năng phải được đánh thức bằng khoa học, công nghệ; biến không gian phát triển mới thành động lực mới, tạo bước chuyển mạnh mẽ về chất lượng tăng trưởng, nâng cao đời sống Nhân dân, xây dựng Quảng Ngãi phát triển nhanh, bền vững, cùng cả nước vững bước trong kỷ nguyên mới.

Phát huy bản lĩnh cách mạng, làm chủ không gian số, kiến tạo tương lai

Bước vào kỷ nguyên số, bên cạnh những cơ hội chưa từng có để phát triển, kết nối và lan tỏa thông tin, chúng ta cũng phải đối diện với những thách thức mới trong bảo vệ nền tảng tư tưởng của Đảng, bảo vệ sự đồng thuận xã hội và củng cố niềm tin của Nhân dân.

Thực tiễn cho thấy, thế lực thù địch, phản động, cơ hội chính trị luôn tìm mọi cách để xuyên tạc lịch sử, phủ nhận vai trò lãnh đạo của Đảng, bóp méo ý nghĩa của Cách mạng Tháng Tám và Quốc khánh 2/9; lợi dụng những hạn chế, bất cập trong đời sống xã hội để quy chụp, phủ nhận thành quả của cách mạng. Trong bối cảnh sắp xếp đơn vị hành chính, tổ chức lại bộ máy và triển khai mô hình chính quyền địa phương 2 cấp, những vấn đề mới phát sinh cũng có thể bị lợi dụng để gây hoài nghi, chia rẽ, kích động tâm lý bất mãn.

Cùng với đó là sự phát triển nhanh của trí tuệ nhân tạo và công nghệ tạo sinh. Hình ảnh, âm thanh, video có thể bị cắt ghép, làm giả; thông tin có thể được sản xuất với tốc độ rất nhanh, tạo ra những thách thức lớn đối với khả năng kiểm chứng của người dùng.

Phát huy tinh thần Cách mạng Tháng Tám và Quốc khánh 2/9, toàn Đảng bộ, chính quyền và Nhân dân tỉnh Quảng Ngãi hôm nay cần tiếp tục phát huy bản lĩnh, trí tuệ, tinh thần đoàn kết, đổi mới, biến không gian phát triển mới thành động lực mới, xây dựng Quảng Ngãi phát triển nhanh, bền vững.

Trước hết, phải bắt đầu từ việc nhận thức đúng giá trị của lịch sử, biến giáo dục truyền thống thành giáo dục trách nhiệm. Lịch sử không chỉ để nhớ mà còn củng cố niềm tin, bồi đắp tinh thần, thúc đẩy hành động. Việc giáo dục Cách mạng Tháng Tám, Quốc khánh 2/9 và truyền thống cách mạng Quảng Ngãi cần tiếp tục đổi mới về nội dung và phương thức, nhất là đối với thế hệ trẻ. Cần đưa lịch sử đến gần người trẻ bằng những sản phẩm phù hợp với môi trường số: phim ngắn, podcast, đồ họa thông tin, tư liệu số, bảo tàng số, các câu chuyện nhân vật, địa danh lịch sử được kể bằng ngôn ngữ hiện đại. Giúp thế hệ trẻ hiểu được độc lập hôm nay được đánh đổi bằng những gì và thế hệ mình phải làm gì để giữ gìn, phát triển thành quả ấy.

Hai là, phát huy bài học “Ý Đảng - lòng dân” trong xây dựng chính quyền. Một trong những bài học lớn của Cách mạng Tháng Tám là phát huy sức mạnh của Nhân dân. Trong điều kiện hiện nay, bài học ấy phải được thể hiện bằng một nền quản trị gần dân, hiểu dân, trọng dân và phục vụ Nhân dân; bằng chính sách sát thực tiễn; bằng sự công khai, minh bạch; bằng đối thoại và khả năng giải quyết những vấn đề chính đáng của người dân.

Sau một năm vận hành chính quyền địa phương 2 cấp, yêu cầu này càng trở nên rõ ràng. Tinh gọn tổ chức bộ máy phải đi đôi với nâng cao hiệu lực, hiệu quả quản lý nhà nước, chất lượng phục vụ người dân và doanh nghiệp, qua đó tạo môi trường thuận lợi hơn cho phát triển.

Ba là, chuyển tinh thần độc lập, tự chủ thành năng lực tự chủ phát triển, làm chủ khoa học - công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số. Trong thời đại toàn cầu hóa, độc lập, tự chủ không đồng nghĩa với khép kín, mà phải gắn với chủ động, tích cực hội nhập quốc tế, đồng thời phát huy nội lực, làm chủ khoa học, công nghệ, phát triển nguồn nhân lực và nâng cao năng lực cạnh tranh của nền kinh tế.

Quảng Ngãi cần phát huy hiệu quả các tiềm năng, lợi thế, lấy công nghiệp nền tảng, nông nghiệp ứng dụng công nghệ cao, du lịch và kinh tế biển làm những động lực quan trọng; đồng thời tạo đột phá về khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo, chuyển đổi số, hạ tầng và nguồn nhân lực, qua đó nâng cao năng suất, giá trị gia tăng và sức cạnh tranh, thúc đẩy phát triển nhanh, bền vững.

Chính quyền phải đẩy mạnh chính quyền số; doanh nghiệp phải chủ động chuyển đổi số; người dân phải từng bước nâng cao kỹ năng số; thanh niên phải trở thành lực lượng tiên phong trong công nghệ và đổi mới sáng tạo. Chuyển đổi số không thể chỉ là số hóa giấy tờ hay đưa thủ tục lên môi trường trực tuyến. Mục tiêu cao hơn là thay đổi phương thức quản trị, tạo ra dịch vụ tốt hơn, quyết định nhanh hơn, minh bạch hơn và sử dụng dữ liệu hiệu quả hơn.

Bốn là, xây dựng thế trận lòng dân vững chắc trên không gian mạng. Trong môi trường số, “thế trận lòng dân” phải được xây dựng cả trong đời sống thực và trên không gian mạng. Đồng thời, cần được xác định là nhiệm vụ thường xuyên, gắn chặt với công tác xây dựng Đảng, bảo vệ nền tảng tư tưởng của Đảng và củng cố niềm tin của Nhân dân.

Tiếp tục đổi mới mạnh mẽ nội dung và phương thức thông tin, tuyên truyền trên môi trường số, lấy “xây” làm chính, chủ động lan tỏa những giá trị tốt đẹp, những thành tựu phát triển, gương người tốt, việc tốt, mô hình hay, cách làm hiệu quả của Quảng Ngãi; đồng thời kịp thời cung cấp thông tin chính thống đối với những vấn đề Nhân dân quan tâm, không để hình thành khoảng trống thông tin.

Cùng với đó, cần xây dựng lực lượng nòng cốt trên không gian mạng có bản lĩnh chính trị, kiến thức, kỹ năng số, khả năng phản ứng nhanh và chuẩn mực; phát huy vai trò tiên phong, gương mẫu của cán bộ, đảng viên, đoàn viên, hội viên và những người có ảnh hưởng tích cực trong cộng đồng. Mỗi cán bộ, đảng viên cần trở thành một tuyên truyền viên có trách nhiệm, biết kiểm chứng thông tin, không chia sẻ tin giả, tin chưa được xác thực và chủ động lan tỏa thông tin tích cực.

Đồng thời, tăng cường ứng dụng dữ liệu, công nghệ số và các công cụ phân tích để chủ động nắm bắt tình hình, dự báo xu hướng dư luận, phát hiện sớm thông tin sai lệch, phối hợp xử lý theo đúng quy định. Qua đó, xây dựng môi trường mạng lành mạnh, an toàn, củng cố đồng thuận xã hội, phát huy sức mạnh đại đoàn kết toàn dân tộc. Đó chính là cách thiết thực để tiếp nối bản lĩnh, tinh thần đoàn kết và ý chí tự lực, tự cường của mùa Thu Độc lập, biến truyền thống cách mạng thành sức mạnh bảo vệ niềm tin và kiến tạo tương lai Quảng Ngãi trong kỷ nguyên số.

Năm là, xây dựng con người Quảng Ngãi đáp ứng yêu cầu của kỷ nguyên mới. Tiếp tục nuôi dưỡng những phẩm chất đã trở thành truyền thống của người Quảng Ngãi: yêu nước, kiên cường, bất khuất, đoàn kết, nghĩa tình, cần cù, chịu khó và giàu tinh thần cống hiến. Đồng thời, phải hình thành những phẩm chất đáp ứng yêu cầu của thời đại: tư duy đổi mới, năng lực số, tác phong chuyên nghiệp, ý thức kỷ luật, khả năng hội nhập, tinh thần sáng tạo, dám nghĩ, dám làm, dám chịu trách nhiệm.

Từ mùa Thu Độc lập năm 1945 đến mùa Thu năm 2026 là một hành trình 81 năm đầy gian lao nhưng cũng hết sức vẻ vang. Trong hành trình ấy, truyền thống cách mạng tiếp tục được Đảng bộ, chính quyền và Nhân dân Quảng Ngãi qua các thời kỳ kế thừa, phát huy, viết nên những trang sử bằng lòng yêu nước, ý chí kiên cường, sự hy sinh và tinh thần cống hiến. Mùa Thu năm 1945, Quảng Ngãi đã cùng cả nước đứng lên giành lấy quyền làm chủ. Hôm nay, Quảng Ngãi sẽ tiếp nối mùa Thu Độc lập: biến truyền thống thành nguồn lực, biến niềm tự hào thành trách nhiệm, biến khát vọng thành hành động; xây dựng một Quảng Ngãi phát triển nhanh, bền vững, giàu bản sắc, văn minh, hiện đại, cùng cả nước vững bước trong kỷ nguyên số, kỷ nguyên vươn mình của dân tộc.

* Bài viết của Đ/c Ngô Văn Trọng (UVBTVTU, Trưởng Ban Tuyên giáo và Dân vận Tỉnh ủy)